Muziek, zenuwen en grote dromen: in gesprek met Sena en Zoi

Vlak voordat Zoi Degtiareva het podium opgaat, probeert ze juist níét te veel aan de moeilijke passages te denken. Ze stelt zich voor dat ze mooi heeft gespeeld en dat de mensen in het publiek ervan hebben genoten. Sena Sagara denkt op zo’n moment aan iets anders: deze uitvoering bestaat maar één keer. Morgen voelt ze zich anders, klinkt de piano misschien anders en ontstaat er dus ook andere muziek.

Zoi is dertien. Sena twaalf. Muziek is voor allebei al jaren een groot onderdeel van hun dagelijks leven. Ze oefenen, luisteren, treden op en denken opvallend bewust na over wat ze willen laten horen. Maar ze zijn ook gewoon nieuwsgierig naar hun favoriete artiest, worden zenuwachtig voor een optreden en fantaseren over wat ze later zouden willen doen.

Dit jaar stonden ze op het KOHA Open Podium. Sena won de Publieksprijs, Zoi de Talent Award. Hun prijs brengt ze op 19 september naar Klassiek op het Amstelveld. Een mooi moment om te vragen: hoe is het eigenlijk om op deze leeftijd zo met muziek bezig te zijn - en wat betekent het als je ineens voor een groot festivalpubliek mag spelen?

Muziek begon thuis

Voor allebei was muziek er eigenlijk al voordat ze bewust voor hun instrument kozen.

Sena’s moeder is pianodocent. Thuis hoorde ze altijd muziek en er stond altijd een piano. Wanneer ze zelf begon te spelen, weet ze niet eens precies meer.

Zoi groeide op tussen de strijkinstrumenten. Haar moeder speelt altviool en haar vader cello. Ze hoorde als klein kind hun repetities en wilde zelf ook een strijkinstrument. “Ik wilde eigenlijk net als mijn moeder spelen.” Het werd de viool.

Toch draait hun leven natuurlijk niet alleen om muziek. Sena’s vrienden kennen haar bijvoorbeeld vooral als sportief. Ze houdt van voetbal en basketbal en veel van hen wisten lange tijd niet eens dat ze piano speelde. Toen ze tijdens een ceremonie op school achter de piano plaatsnam, waren haar klasgenoten dan ook behoorlijk verbaasd.

Zelf merkt ze ook een verschil. Met vrienden is ze ontspannen; achter de piano wordt ze serieuzer en gefocust. Zoi herkent dat. Haar vrienden zouden haar volgens haar omschrijven als slim, grappig en geruststellend. Op het podium is ze “volledig bezig met de muziek”.

• 

• 

Wat willen ze eigenlijk laten horen?

Sena vindt het moeilijk om één soort muziek te kiezen die ze het liefst speelt. Beethoven kan energiek zijn, Chopin vraagt weer iets heel anders van haar. Juist dat verschil vindt ze interessant.

En klassiek is maar een deel van wat ze luistert. Twee jaar geleden zag ze op televisie de Japanse band Mrs. Green Apple. Sindsdien speelt ze hun nummers op de piano als afwisseling van haar klassieke repertoire. Als ze één dag met welke musicus of componist dan ook zou mogen doorbrengen, kiest ze zonder twijfel voor hen. Een concert van de band heeft ze nog nooit bezocht - dat staat nog op haar wensenlijst.

Zoi houdt juist veel van romantische en virtuoze muziek, vooral als daarin verschillende emoties en karakters samenkomen. “Dan kan je een heel verhaal vertellen.”

Ze zou graag een dag doorbrengen met Henryk Wieniawski. Ze wil weten hoe de negentiende-eeuwse violist zelf speelde, maar ook wat voor mens hij was.

Op het Amstelveld speelt ze straks uitgerekend zijn Variations on an Original Theme.

Zenuwen horen er natuurlijk ook bij

Veel met muziek bezig zijn betekent niet dat optreden vanzelf makkelijk wordt.

Sena is naar eigen zeggen iedere keer weer “really, really nervous”. Dit jaar stond ze voor de tweede keer op het Open Podium. Na haar eerdere deelname was ze niet helemaal tevreden naar huis gegaan: ze wist dat ze meer had kunnen laten horen.

Dus besloot ze het dit jaar anders te doen. Haar belangrijkste doel was om na afloop niet opnieuw te denken: dat had ik beter kunnen doen. Dit keer lukte dat.

En daarna hoorde ze ook nog haar naam bij de uitreiking van de Publieksprijs.

Voor een optreden probeert Sena tegenwoordig niet te lang door te oefenen. Haar docent en ouders hebben haar geleerd dat je jezelf daarmee op de dag zelf juist in de war kunt brengen. Vlak voor ze begint, probeert ze iets anders te onthouden: iedere uitvoering wordt vanzelf anders.

“I can only make that sound there.”

Zoi heeft geen vast ritueel, maar gebruikt haar verbeelding. Ze stelt zich voor hoe het voelt als ze straks fijn heeft gespeeld en het publiek ervan heeft genoten. En ze herinnert zichzelf eraan waarom ze eigenlijk op dat podium staat.

“Het belangrijkste is om een mooi verhaal of emotie te vertellen en niet om alle passages snel te spelen.”

En dan ineens een veel groter podium

Met de Publieksprijs en Talent Award kregen Sena en Zoi niet alleen een prijs mee naar huis. Op 19 september mogen ze tijdens Klassiek op het Amstelveld opnieuw optreden.

Voor Sena wordt het meteen haar eerste bezoek aan het festival.

Ze weet dat er meer mensen zullen staan dan ze gewend is en verwacht dat de zenuwen dus ook weer meegaan. Maar juist dat maakt haar enthousiast. Ze wil vrienden uitnodigen die haar tijdens het Open Podium hebben gesteund, maar ook docenten van haar oude school die hebben gezegd dat ze graag willen komen kijken. En als haar eigen optreden voorbij is, wil ze vooral ook de andere musici horen.

Zoi kijkt eveneens uit naar het grotere publiek. Spannend vindt ze het wel. “Maar ik denk dat het vooral een hele mooie ervaring wordt en iets wat ik me lang zal herinneren.”

Voor hen is het Amstelveld daarmee niet alleen een volgend concert. Het is een podium waarop ze iets kunnen meemaken wat je thuis of tijdens een les niet kunt oefenen: hoe het voelt om je muziek voor een groot publiek te spelen.

Sena en Zoi, zonder viool of piano

Genoeg over muziek - hoe goed leren we Sena en Zoi kennen met een paar snelle keuzes?

Ochtend of avond?

Sena: Avond | Zoi: Avond

Zoet of hartig?

Sena: Zoet | Zoi: Hartig

Stad of natuur?

Sena: Natuur | Zoi: Natuur

Boek of film?

Sena: Film | Zoi: Boek

Zomer of winter?

Sena: Winter | Zoi: Winter

Favoriete vakantieland?

Sena: Japan | Zoi: Spanje

Superkracht?

Sena: Vliegen | Zoi: Telekinese of de tijd beheersen

Sena’s favoriete film is Kiki’s Delivery Service. En winter wint bij haar mede dankzij haar liefde voor schaatsen.

Waar droom je van als muziek nu al zo belangrijk is?

Aan het einde vroegen we ze om één wens voor hun muzikale toekomst.

Sena hoeft daar niet lang over na te denken: ze wil performer worden en vaker op grote podia staan. Ze vertelt ook dat ze altijd al graag dingen creëert. Tekenen, knutselen, werelden in haar hoofd verzinnen - ze houdt ervan om “something from nothing” te maken. Muziek hoort voor haar bij diezelfde wereld. Als ze blij, boos of verdrietig is, wil ze luisteren of zelf spelen.

“Music means to me life.”

Zoi noemt muziek juist “een soort taal waarin iedereen kan spreken en die iedereen kan begrijpen”. Later hoopt ze veel concerten te spelen, met orkesten en in kamermuziekensembles.

En ergens in die toekomst heeft ze nog een ander idee: misschien wil ze ooit zelf een festival voor jonge musici organiseren.

Voorlopig staan ze eerst zelf op een festivalpodium.

Sena Sagara en Zoi Degtiareva spelen op zaterdag 19 september om 13.45 uur tijdens het concert KOHA’s Young Talents. Sena speelt Liszts Liebestraum nr. 3 en Zoi Wieniawski’s Variations on an Original Theme.